Elke werkdag veilig thuiskomen klinkt vanzelfsprekend, maar in risicovolle werkomgevingen vraagt dat om duidelijke kennis en afspraken.
Het VCA-certificaat is in Nederland en België uitgegroeid tot dé standaard als het gaat om veilig en gezond werken in risicovolle omgevingen. Wie actief is in de bouw, techniek of industrie krijgt er vrijwel altijd mee te maken. In veel gevallen vraagt een opdrachtgever al vóór de start van een project of je VCA-gecertificeerd bent. Dat is niet zonder reden, want veiligheid staat in deze sectoren centraal.
VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers. Het certificaat laat zien dat je risico’s herkent en weet hoe je hier veilig mee omgaat. Het gaat daarbij om werkzaamheden met verhoogde risico’s, zoals werken op bouwplaatsen, het bedienen van machines of het werken met gevaarlijke stoffen. Met een VCA-certificaat toon je aan dat je bewust bezig bent met veilig werken en dat je weet wat er van je wordt verwacht op de werkvloer.
Hoewel het VCA-certificaat niet wettelijk verplicht is, wordt het in de praktijk vaak wel geëist. Veel opdrachtgevers stellen VCA als harde voorwaarde om überhaupt aan een project te mogen deelnemen. Zonder VCA kom je bij veel klussen simpelweg niet binnen. Daarom wordt het certificaat vaak gezien als een basisvereiste om professioneel aan de slag te kunnen.
VCA is vooral gebruikelijk in sectoren waar veiligheid een grote rol speelt. Denk aan de bouw en infra, techniek en installaties, industrie en productie, petrochemie en logistiek of havengebieden. Dit geldt niet alleen voor vaste medewerkers, maar ook voor zzp’ers en uitzendkrachten. Voor iedereen die in risicovolle omgevingen werkt, is VCA eigenlijk niet meer weg te denken.
Er zijn verschillende soorten VCA-certificaten, afhankelijk van je functie. VCA Basis is bedoeld voor uitvoerende medewerkers en zzp’ers en richt zich vooral op veilig werken en het voorkomen van ongevallen. VCA VOL is er voor leidinggevenden en supervisors en legt daarnaast de nadruk op verantwoordelijkheid en het aansturen van anderen. Bedrijven kunnen zich ook laten certificeren met een VCA-bedrijfscertificering, waarmee zij laten zien dat veiligheid structureel is ingebed in de organisatie.
Het behalen van een VCA-certificaat is overzichtelijk. Je volgt een cursus, online of klassikaal, doet examen bij een erkend examenbureau en ontvangt bij slagen je certificaat. Dit certificaat is tien jaar geldig. Daarna moet je opnieuw examen doen om het te verlengen.
Het belang van VCA is groot. Zonder certificaat kun je opdrachten mislopen en loop je meer risico bij incidenten, verzekeringskwesties en aansprakelijkheid. Met VCA laat je zien dat je veiligheid serieus neemt, niet alleen voor jezelf maar ook voor collega’s en opdrachtgevers. Kortom: VCA is misschien niet wettelijk verplicht, maar in veel sectoren wel onmisbaar om veilig en professioneel te kunnen werken.
