Wat is een VCA-certificaat?

VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers. Het is een certificering die laat zien dat jij of jouw bedrijf veilig en verantwoord kunt werken. Dit met aandacht voor de risico’s, gezondheid en milieu.

Het VCA-systeem is bedoeld voor werkzaamheden met verhoogde veiligheidsrisico’s. Denk hierbij aan:

• werken op bouwplaatsen;
• werken met machines of gevaarlijke stoffen;
• technische, industriële of onderhoudswerkzaamheden.

Met een VCA-certificaat toon je aan dat je risico’s herkent en weet hoe je hierbij veilig moet handelen.

Wanneer heb je VCA-certificaat nodig?

In de wet is het VCA-certificaat niet verplicht, maar in de praktijk wordt het vaak wel geëist bij bedrijven. Veel opdrachtgevers stellen VCA als voorwaarde om überhaupt aan het werk te mogen.

Je hebt in de praktijk een VCA-certificaat nodig wanneer:

• een opdrachtgever VCA verplicht stelt;
• je werkt in sectoren met verhoogde veiligheidsrisico’s;
• je wordt ingehuurd als aannemer of onderaannemer;
• je leidinggeeft aan medewerkers op risicovolle werkplekken.

Zonder VCA kom je bij veel projecten gewoon niet binnen. Daarom wordt het vaak gezien als een basisvoorwaarde om aan het werk te kunnen.

In welke sectoren is VCA gebruikelijk?

VCA wordt vooral gevraagd in sectoren waar veiligheid een grote rol speelt. Het gaat hierbij niet alleen om grote bouwprojecten, maar ook om onderhoud en tijdelijke werkzaamheden.

Veelvoorkomende sectoren zijn:

• bouw en infra;
• techniek en installaties;
• industrie en productie;
• petrochemie;
• logistiek en havengebieden;
• industriële schoonmaak en onderhoud.

Dit geldt voor zowel vaste medewerkers als zzp’ers en uitzendkrachten.

Welke soorten VCA-certificaten zijn er?

Afhankelijk van je functie en verantwoordelijkheden zijn er verschillende VCA-certificaten.

VCA Basis (B-VCA)

VCA Basis is bedoeld voor uitvoerende medewerkers en zzp’ers. De focus ligt op veilig werken, het herkennen van risico’s en het voorkomen van ongevallen. Dit is het meest voorkomende VCA-certificaat.

VCA VOL

VCA VOL is bedoeld voor leidinggevenden, voormannen en supervisors. Naast veilig werken is er extra aandacht voor het aansturen van medewerkers en het dragen van verantwoordelijkheid voor veiligheid op de werkvloer.

VCA-bedrijfscertificering

Deze certificering is bedoeld voor bedrijven. Hiermee laat je zien dat veiligheid structureel is ingebed in de organisatie. Vaak is dit alleen mogelijk als medewerkers zelf ook over een geldig VCA-certificaat beschikken.

Is VCA verplicht voor zzp’ers?

Officieel is VCA niet wettelijk verplicht voor zzp’ers. Toch is het in de praktijk bijna altijd nodig. Opdrachtgevers in de bouw, techniek en industrie eisen vaak minimaal VCA Basis. Geef je leiding of stuur je anderen aan? Dan wordt meestal VCA VOL gevraagd.

Zonder VCA loop je als zzp’er een groot risico om opdrachten mis te lopen.

Hoe haal je een VCA-certificaat?

Een VCA-certificaat halen is relatief eenvoudig en bestaat uit een paar stappen:

1. Je volgt een VCA-cursus (klassikaal of online).
2. Je doet examen bij een erkend examenbureau.
3. Bij slagen ontvang je het VCA-certificaat.

Het certificaat is 10 jaar geldig. Daarna moet je opnieuw examen doen om het te verlengen.

 Wat gebeurt er als je geen VCA hebt?

Werk je zonder VCA in een omgeving waar dit wordt geëist, dan kan dat vervelende gevolgen hebben. Je kunt worden geweigerd op de werkplek of opdrachten mislopen.

Daarnaast kan het ontbreken van VCA leiden tot:

• hogere aansprakelijkheid bij incidenten;
• problemen met verzekeringen;
• reputatieschade bij opdrachtgevers.

Voor bedrijven kan dit ook financiële en juridische risico’s met zich meebrengen.